Pieter Deans
Door Louis Paul Boon
Boon beschrijft de ontwikkelingen in België van eind 1800 tot begin 1900. Aan de hand van Pieter Deans de drukker en zijn broer Adolf Deans, katholiek priester.
De industrialisatie en mechanisatie namen een hoge vlucht en een nieuwe elite ontstond: de ondernemers en een nieuwe groep de werknemers. De elite werd stinkend rijk en de werknemers waren straatarm. Er ontstond een sociale strijd om meer loon en rechten. Kinderen vanaf 5 jaar werden al te werk gesteld. Dag en nacht werd er gewerkt tegen een hongerloon. Het drankmisbruik was gigantisch.
België was voor het grootse gedeelte katholiek en er was al sprake van liberale ondernemers. Bovendien kwam het socialisme opzetten. De kranten speelden een grote rol om het publiek te informeren.
Het algemeen kiesrecht werd verworven en kleine verbeteringen werden aangebracht in het leven van de arbeiders.
Boon schrijft in het voorwoord: Misschien dat het een weinig zijn nut kan (dit verhaal) hebben, voor wie een vergelijking wil maken met de sociale en politieke strijd van vandaag... of van morgen.
Een wijze uitspraak want tot op de dag van vandaag 2026 is er nog steeds geen sociale basis gelegd, de sociale kwestie leeft nog volop.
Deze sociale basis is een recht dat aan handelingsvrijheid en samenwerking vooraf gaat, net als de spelregels voorafgaan aan het spel. En dit recht dient ook in geld fysiek uitgedrukt te worden. Een goed voorbeeld is de invoering van het Onvoorwaardelijke Basisinkomen. Het ligt al kant en klaar en uitgewerkt op tafel:
https://gezondheid-info.jouwweb.nl/in-het-nieuws/de-mens-in-de-wereld
https://gezondheid-info.jouwweb.nl/in-het-nieuws/kernpunten
Onze jeugd ziet nog weinig perspectief, het zelfmoordpercentage stijgt met de dag! Als alternatief kunnen ze nu dienstnemen in het leger om te sterven op het slagveld? Volgens mevrouw Ollongren het hoogste goed.
Twee wereldoorlogen hebben we al achter ons en de derde dient zich aan en waarom, omdat de politiek en de daaraan gekoppelde machtsverhoudingen verhinderen de sociale basis te leggen. Waar blijft de politieke moed om ons leven menswaardiger te maken? De fysieke onwikkelingsfase verlaten wij en we gaan de sociale ontwikkelingsfase in en daarom moet, wil de wereld als geheel kunnen doorgroeien, deze stap gezet worden. Het is een noodzakelijke stap.
Jan Sterenborg